Vraag aan de Grafici; verschil tussen 'druksoorten'

Ik weet dat er verschillende soorten drukmanieren zijn als; offset, rotatie, computer-to-plate, maar wil graag weten wat deze soorten precies inhouden.

  • Wat zijn de gangbare manieren van drukken, en wat zijn de technische verschillen tussen deze
  • Hoe zit het met de prijs/oplage/kwaliteit verhouding (waneer kies je voor een bepaalde druksoort)

Ik ben geen graficus, maar hoor in mijn vak vaak deze termen over tafel komen en wil er graag meer van weten.
Dank alvast :slight_smile:

Offset: drukken op vierkleuren-pers vanaf een vlakke metalen plaat

Rotatie: is simpel gezegd ook gewoon offset, maar dan van de rol, i.p.v. losse vellen

Computer-to-plate: is geen ‘drukmanier’, maar een vervanging voor de conventionele manier van platen maken (men slaat hierbij de tussenstap van het maken van films over)

Voor normale oplagen drukwerk (tot vier of vijf kleuren) gebruikt men meestal offset.

Je noemt hier dus eigenlijk maar één druktechniek.

Dank.

Zijn er nog meer druktechnieken?
En hoe wordt er gekozen tussen deze, ik neem aan dat de prijs/kwaliteit/oplage verhouding bepalend is, maar waar liggen de omslagen?

boekdruk hoogdruk diepdruk flexodruk zeefdruk tampondruk foliedruk blinddruk etsdruk reservedruk transferdruk

en ga zo maar even door…

Diepdruk gebruikt men meestal voor het hoge kwaliteit drukwerk en voor drukwerk met een zeer grote oplage.

Offset is de druktechniek die het meeste gebruikt wordt. Het meeste drukwerk dat jij in je brievenbus krijgt is offset.

Zeefdruk zie je vooral op stoffen maar ook op oppervlakken die niet vlak zijn (bijvoorbeeld pennen) deze worden dmv tampondruk gedrukt, en dit is weer een zeefdruktechniek. Denk ook aan zeilen van vrachtwagens.

Hoogdruk kom je volgens mij alleen nog maar tegen in ‘familiedrukwerk’ maar ik denk dat hier nu vooral offset voor gebruikt wordt. Denk aan rouwdrukwerk.
Er zullen vast nog drukkerijen zijn die de degel niet alleen gebruiken voor stansen en rillen.

Mmhh, vlakdruk… da’s toch offset?

En je hebt ook nog het etsen, steendruk die vooral in de beeldende kunst gebruikt worden. Maar het zijn druktechnieken. Etsen kun je qua procede (afstoten en aantrekken van inkt) vergelijken met de werking van offset.

[quote:fcdc5a26a4="MacBjorn"](bijvoorbeeld pennen) deze worden dmv tampondruk gedrukt, en dit is weer een zeefdruktechniek. [/quote:fcdc5a26a4]

Tampondruk geen zeefdruk maar een (indirecte) diepdruktechniek.
de inkt zit in een verdieping in de drukvorm. De tampon neemt de inkt op, en drukt die vervolgens op het te bedrukken oppervlak. Pennen idd, en pingpongballen :stuck_out_tongue:

ah, weer wat geleerd! Heb dit destijds gezien op de grafivakbeurs. Vond het zeer interessant. Had mijn docent het toch fout.

[quote:804f74d473="KarelWillem"]Rotatie: is simpel gezegd ook gewoon offset, maar dan van de rol, i.p.v. losse vellen[/quote:804f74d473]

of natuurlijk rotatie diepdruk

[quote:7ac72dd970="MacBjorn"]Mmhh, vlakdruk........... da's toch offset? [/quote:7ac72dd970]

Vlakdruk is inderdaad offset.

Kort door de bocht hier even enige verschillen tussen de vier voornaamste druktechnieken, hoogdruk, vlakdruk, zeefdruk en diepdruk.

Voor hoogdruk worden hoogdrukpersen voor zover ik het weet bedrijfsmatig heden alleen danwel voornamelijk gebruikt voor het stansen van reeds bedrukt drukwerk. Bij hoogdruk is het te bedrukken vorm - een cliché - een drukvorm met een verhoging. Op deze verhoging wordt inkt aangebracht en wordt vervolgens op papier gedrukt. Nu gebruikt men in plaats van cliché’s waarop de inkt moet komen een cliché waarop metalen randen aangebracht zijn in de te snijden vorm. Veelal vormen die niet met een conventionele snijmachine gesneden kunnen worden, zoals rondingen en stervormen of wat dan ook afwijkt van rechte sneden.

Bij offset / vlakdruk (Bijvoorbeeld de wijdbekende Heidelberg GTO’s) is de drukvorm een metalen plaat met daarop aangebrachte vochtafstotende beeldpunten waar je geen inkt wenst op het te bedrukken substraat, en een vochtneutrale laag. Bij het drukken wordt deze plaat vochtig gemaakt. Op vochtafstotende laag hecht zich inkt zodra deze aangebracht wordt op deze drukvorm. Op de vochtneutrale laag niet, want daar bevindt zich al het water. Water en inkt mengen niet, dus daar waar vocht zit, zit geen inkt en maakt derhalve geen deel uit van het beeld dat betdrukt moet worden. De inkt op de plaat wordt vervolgens op een rubberdoekcilinder overgebracht, waarna deze de hierdoor ontstane afbeelding weer overbrengt op het papier. De reden dat dit niet rechtstreeks gebeurt schijnt zo te zijn dat via een overdrukking op de rubberdoekcilinder het beeld ‘beter’ is dan zonder. Plus volgens mij wordt het papier onnodig vochtig door het vocht op de drukvorm.

Bij zeefdruk vormt de zeefraam de basis van de drukvorm. Door middel van chemicalien wordt er een laag aangebracht op het zeefraam, dat een ijzeren rand is (gemakshalve dan even) met daar omheen een weefsel met een gatenstructuur. De laag wordt afgehard en vervolgens belicht met een UV-lampt met een fotografische film om de te bedrukken beeld aan te geven. Het zeefraam wordt dan schoongespoeld waardoor de belichte delen verhard zijn en de onbelichte delen zacht (of was het nou net andersom?). De zachte delen worden vervolgens weggespoeld waardoor hier de gatenstructuur weer zichtbaar wordt. Met een rakel wordt dan inkt over deze gaten heengesmeerd op de eronderliggende te bedrukken substraat.

Bij diepdruk weet ik niet helemaal hoe het zit. Voor zover ik weet is het de tegenhanger van hoogdruk, de vorm van het beeld is lagergelegen dan de rest van deze drukvorm. In deze verlaging komt het inkt te zitten nadat het is aangebracht, en wordt vervolgens op het papier overgedragen. Maar dat had je ook al uit de naam kunnen halen, denk ik.

Laat iemand bovenstaand gerust aanvullen of verbeteren waar ik tekort geschoten ben.

Dank voor de reacties. Noem je dat kort door de bocht, Aiko? Thanks man.

Goede info, vaak wordt er bij mijn werk geschemd met dit soort termen en wordt je een beetje overdonderd. Daarom wil ik er graag meer van weten.

Diepdruk zal inderdaad de tegenhanger zijn van hoogdruk. Er wordt een stans op rol gemaakt (kosten zo'n 1.500 euro per kleur/rol, da's ook de verklaring waarom dit alleen bij hele hoge oplagen of extreme kwaliteitseisen gebruikt wordt) welke gaatjes in in het metaal heeft. Deze gaatjes worden gevuld met inkt, en laten de afdruk achter. Geloof ik. Er zijn ook herbruikbare rollen van kunststof of een bijzonder soort rubber. Deze kun je weer afschuren (de gaatjes zijn met het blote oog nauwelijks waar te nemen) en opnieuw stansen.

Heb op school nog ooit speciale vlakke stenen geprepareerd t.b.v vlakdruk, de voorloper van de huidige offset, gebaseerd op het principe dat vet (inkt) en water elkaar afstoten. Ergens heb ik nog afdrukken hiervan liggen.

Dit was ergens in de jaren zeventig en had toen ook nog iets met handzetten, cliche’s etsen, boekdruk (hoogdruk)…

[quote:180d771c09="Aiko"][quote:180d771c09="MacBjorn"]Mmhh, vlakdruk........... da's toch offset? [/quote:180d771c09]

Vlakdruk is inderdaad offset.

Kort door de bocht hier even enige verschillen tussen de vier voornaamste druktechnieken, hoogdruk, vlakdruk, zeefdruk en diepdruk.

Voor hoogdruk worden hoogdrukpersen voor zover ik het weet bedrijfsmatig heden alleen danwel voornamelijk gebruikt voor het stansen van reeds bedrukt drukwerk. [/quote:180d771c09]

Hoogdruk is echt niet alleen om te stansen.
Er wordt (nog steeds) ontzettend veel gebruik gemaakt van hoogdruk, en dan met name in het verpakkings drukwerk, denk hierbij aan etiketten (stickers), hiervoor wordt nog steeds heel veel gedrukt in Boekdruk en Flexo druk.
Deze zijn beide hoogdruk, het enigste verschil is dat bij boekdruk er meer op de conventionele manier wordt gedrukt. De inkt wordt direct op de drukvorm aangebracht en op het papier gedrukt, bij flexo wordt de inkt via een “rasterwals” aangebracht, daarom kun je bij boekdruk de normale rasterhoeken gebruiken, bij flexo is dit net als bij zeefdruk 7,5 graad gedraaid om moiré te voorkomen met de rasterwals, deze staat namelijk in de meeste gevallen in 60°.